Сайтқа қойылатын талаптар · Дербес деректер

Қазақстандағы сайттарда cookie-баннер және аналитика есептегіштері

Қысқаша

Қазақстанда cookies туралы жеке заң жоқ. Бірақ cookies идентификаторлары, IP-мекенжай және сайттағы әрекеттер туралы деректер дербес деректер болуы мүмкін, сондықтан келуші келісім бергенге дейін жүктелетін есептегіштер мен пиксельдер — тәуекел. Трекерлерді шынымен бұғаттайтын, «Қабылдау» және «Бас тарту» батырмалары бар баннер бұл тәуекелді жояды.

Тексеру 1–3 минутқа созылады. Біз сайттың тек жалпыға қолжетімді беттерін қарапайым келуші сияқты ашамыз. Нысанды жіберу арқылы сіз құпиялылық саясатымен келісесіз.

Cookies дербес деректер туралы заңға неге қатысты

«Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Заңда cookies аталмайды, бірақ адамды анықтауға мүмкіндік беретін кез келген мәліметтер дербес деректерге жатқызылады. Жарнамалық және аналитикалық идентификаторлар IP-мекенжаймен және сайтқа кіру тарихымен бірге осы анықтамаға сәйкес келуі мүмкін. Егер мұндай деректер шетелдік сервистерге кетсе, трансшекаралық беру де туындайды.

Баннер қалай жұмыс істеуі тиіс

  • Келуші «Қабылдау» батырмасын баспайынша, есептегіштер мен пиксельдер жүктелмейді.
  • «Бас тарту» батырмасы «Қабылдау» батырмасы сияқты көзге түседі және трекерлерді шынымен өшіреді.
  • Таңдау есте сақталады, оны кейін өзгертуге болады.
  • Баннерде cookies пен сервистер сипатталған саясатқа сілтеме бар.

Техникалық тұрғыдан қажетті cookies (себет, авторизация, боттардан қорғау) үшін келісім талап етілмейді.

Сервис мұны қалай тексереді

Сервис сайтты нақты браузерде ашып, келуші ешқандай әрекет жасамай тұрып жіберілген барлық сұрауларды жазып алады, содан кейін «Бас тарту» батырмасын басып, трекерлердің тоқтағанын тексереді. Есептен қандай жүйелер бірден жүктелетінін және олардың қай елде жұмыс істейтінін көруге болады.

Чек-лист

Өз сайтыңызда нені тексеру керек

Бұл тармақтардың бәрін сервис автоматты түрде тексереді. Сайт мекенжайын енгізіңіз — есеп 1–3 минутта дайын болады.

Сайтты тегін тексеру
  • Трекерлер пайдаланушының келісіміне дейін жүктеледіCookies-ке келісім баннерін қосыңыз және аналитиканы/пиксельдерді тек келісім алынғаннан кейін жүктеңіз (Google Tag Manager-де — Consent Mode немесе келісім оқиғасы бойынша триггер арқылы).
  • Cookies пайдалану туралы хабарлама«Біз cookies пен аналитика жүйелерін пайдаланамыз…» деген, «Қабылдау» және «Бас тарту» батырмалары мен саясатқа сілтемесі бар баннер қосыңыз.
  • «Бас тарту» батырмасы трекерлерді шынымен өшіредіБас тарту батырмасын есептегіштерді жүктеумен байланыстырыңыз: бас тартқан кезде GA/Метриканы/пиксельдерді іске қоспаңыз және бұрын орнатылған cookies-ті жойыңыз.
  • Саясат cookies пен аналитиканы сипаттайдыCookies туралы бөлім қосыңыз: қандай cookies пайдаланылады (қажетті, аналитикалық, жарнамалық), оларды қандай сервистер орнатады, оларды қалай өшіруге болады.
  • Сайттағы бөгде сервистерТізімді ДД саясатымен салыстырыңыз: келушілердің деректерін алатын әр сервис саясатта аталуы тиіс. Пайдаланылмайтын есептегіштерді алып тастаңыз.

Дайын код

Көшіріп алып, өз сайтыңызға бейімдеңіз.

Есептегіштерді тек келісім алынғаннан кейін жүктеу

<div id="cookie-banner" hidden>
  Біз cookie файлдарын және аналитика сервистерін пайдаланамыз. <a href="/privacy">Толығырақ</a>
  <button type="button" data-cookies="yes">Қабылдау</button>
  <button type="button" data-cookies="no">Бас тарту</button>
</div>
<script>
  function loadTrackers() {
    // есептегіштер мен пиксельдердің кодын осында көшіріңіз
  }
  (function () {
    var key = 'cookie_consent', choice = null, banner = document.getElementById('cookie-banner');
    try { choice = localStorage.getItem(key); } catch (e) {}
    if (choice === 'yes') loadTrackers();
    if (!choice) banner.hidden = false;
    banner.addEventListener('click', function (e) {
      var value = e.target.getAttribute('data-cookies');
      if (!value) return;
      try { localStorage.setItem(key, value); } catch (e) {}
      banner.hidden = true;
      if (value === 'yes') loadTrackers();
    });
  })();
</script>

Есептегіштердің кодын (Метрика, Google Analytics, пиксельдер) loadTrackers функциясының ішіне көшіріп, оларды тікелей қосуды алып тастаңыз. Егер есептегіштер Google Tag Manager арқылы қосылған болса, GTM-ді осы функциядан іске қосыңыз.

Тәжірибеден

Жиі кездесетін қателер

  1. Баннер тек «біз cookies пайдаланамыз» деп хабарлайды, ал есептегіштер әлдеқашан жүктеліп қойған.
  2. «Бас тарту» батырмасы жоқ немесе ол ештеңені өшірмейді.
  3. Метрика мен пиксельдер Google Tag Manager арқылы келісімге қарамастан қосылған.
  4. Саясатта cookies пен аналитика сервистері сипатталмаған.

Негіздеме

Заң не дейді

«Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 21 мамырдағы № 94-V Заңы

7-баптың 1-тармағы; 8-баптың 1, 4-тармақтары

Дербес деректерді жинауға және өңдеуге тек субъектінің келісімімен жол беріледі (9-бапта көзделген жағдайларды қоспағанда). Келісім жазбаша түрде, мемлекеттік немесе мемлекеттік емес сервис арқылы не оның алынғанын растауға мүмкіндік беретін өзге тәсілмен беріледі; онда оператордың атауы мен БСН/ЖСН-і, субъектінің тегі, аты, әкесінің аты, келісімнің қолданылу мерзімі, үшінші тұлғаларға беру, трансшекаралық беру, жалпыға қолжетімді дереккөздерде тарату туралы мәліметтер және жиналатын деректердің тізбесі болуы тиіс. Меншік иесі немесе оператор сұрау бойынша келісімнің алынғанын дәлелдеуге міндетті (25-баптың 2-тармағының 5) тармақшасы). Веб-нысан үшін келісім мәтіні бар белгіленбеген құсбелгі және келісім фактілерінің журналы қажет.

Заң мәтіні adilet.zan.kz сайтында

«Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 21 мамырдағы № 94-V Заңы

25-баптың 2-тармағының 1), 1-1) тармақшалары; 10-1-бап

Меншік иесі немесе оператор өз міндеттері үшін қажетті және жеткілікті дербес деректер тізбесін, сондай-ақ дербес деректерді жинауға, өңдеуге және қорғауға қатысты саясатты айқындайтын құжаттарды (құпиялылық саясатын) бекітуге міндетті. 2026 жылғы 25 тамыздан бастап (№ 326-VIII Заң) жаңа 10-1-бап енгізілді: дербес деректерді өңдеу басталғанға дейін және ол тоқтатылған кезде уәкілетті органды хабардар ету қажет (дербес деректерді өңдейтін тұлғалардың тізілімі). Шағын және орта операторлар (500 мыңға дейін бірегей субъект, 25-1-бап) хабарлама жіберуден босатылған. «Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама туралы» Заңның 10-бабы да пайдаланушыны тіркеу аяқталғанға дейін құпиялылық саясатымен таныстыруды талап етеді.

Заң мәтіні adilet.zan.kz сайтында

FAQ

Сұрақтар мен жауаптар

Сайтты тексеру

Қазақстанда cookie-баннер міндетті ме?

Заңда тікелей міндет жоқ. Бірақ трекерлерді келісімге дейін жүктеу дербес деректер туралы заңды бұзу тәуекелін тудырады, ал трекерлерді шынымен бұғаттайтын баннер бұл тәуекелді жояды.

Яндекс Метриканы баннерсіз қосуға бола ма?

Техникалық тұрғыдан болады, бірақ бұл — тәуекел: Метрика идентификаторлар мен сайттағы әрекеттер туралы деректерді жинап, шетелге береді. Оны келісімнен кейін жүктеп, саясатта сипаттаған қауіпсізірек.

Келісімсіз есептегіштер үшін айыппұл қандай?

Cookies үшін жеке айыппұл жоқ. Егер келушілердің деректерін өңдеу заңсыз деп танылса, ӘҚБтК 79-бабының 1-бөлігі қолданылады: шағын бизнес үшін — 259 500 ₸.

Материал анықтамалық сипатта және заң кеңесі болып табылмайды. Нормалар adilet.zan.kz бойынша салыстырылған. Барлық тақырып — сайтқа қойылатын талаптар бөлімінде.

Сайттың осы талаптарды орындайтынын тексеріңіз

Тегін тексеру бұзушылықтарды табады, заң нормалары мен айыппұлдарды көрсетеді және қалай түзетуге болатынын айтады.

Тексеру 1–3 минутқа созылады. Біз сайттың тек жалпыға қолжетімді беттерін қарапайым келуші сияқты ашамыз. Нысанды жіберу арқылы сіз құпиялылық саясатымен келісесіз.