Сайтқа қойылатын талаптар · Дербес деректер

Сайттағы дербес деректерді өңдеуге келісім

Қысқаша

Иә, құсбелгі керек. ҚР «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Заңы деректерді тек келісім бойынша жинауға рұқсат береді, әрі келісім оны алғанын растауға болатын тәсілмен алынуы тиіс. Сайт нысанында бұл — саясатқа сілтемесі бар, алдын ала белгіленбеген құсбелгі (онсыз нысан жіберілмейді) және серверде сақталған келісім туралы жазба.

Келісім қашан керек

Дербес деректерді жинайтын кез келген нысанға келісім керек: кері қоңырау, өтінім, қабылдауға жазылу, тіркелу, таратылымға жазылу, тапсырыс рәсімдеу, жеңілдік ұсынатын қалқымалы терезе. «Телефон» деген жалғыз өрістің өзі — дербес деректер.

Келісімсіз деректерді тек Заңның 9-бабында көзделген жағдайларда өңдеуге болады, мысалы, субъектімен жасалған шартты орындау үшін. Сайттағы әдеттегі нысандар үшін бұл ерекшеліктерге сенбеген дұрыс.

Келісім қандай болуы тиіс

Бөлек: батырманың астындағы ұсақ әріппен жазылған сөйлем емес, жеке құсбелгі.
Ерікті: құсбелгі алдын ала қойылмайды, пайдаланушы оны өзі қояды.
Жіберу үшін міндетті: құсбелгісіз нысан жіберілмейді — браузерде де, серверде де.
Хабардар етілген: қасында дербес деректерді өңдеу саясатына сілтеме бар.
Дәлелденетін: сервер келісімнің күнін, уақытын, IP-мекенжайын және мәтін нұсқасын сақтайды. Заң бойынша оператор сұрау бойынша келісімнің алынғанын дәлелдеуге міндетті.

Заңның 8-бабы бойынша келісімде оператордың атауы мен БСН/ЖСН-і, жиналатын деректер тізбесі, келісімнің қолданылу мерзімі, үшінші тұлғаларға және шетелге беру туралы мәліметтер болады. Нысан жанындағы қысқа мәтін осының бәрі сипатталған саясатқа сілтеме жасайды.

«Батырманы басу арқылы сіз келісесіз…» деген сөйлем

Құсбелгісіз мұндай сөйлем келісім туралы формалды түрде хабарлайды, бірақ пайдаланушының оны оқығанын және келісімді өз еркімен бергенін дәлелдеу қиынырақ. Алдын ала белгіленбеген бөлек құсбелгі сенімдірек әрі конверсияны іс жүзінде төмендетпейді.

Чек-лист

Өз сайтыңызда нені тексеру керек

Бұл тармақтардың бәрін сервис автоматты түрде тексереді. Сайт мекенжайын енгізіңіз — есеп 1–3 минутта дайын болады.

Сайтты тегін тексеру

Нысандарда ДД өңдеуге келісімӘр нысанға саясатқа сілтемесі бар, алдын ала белгіленбеген «Саясатқа сәйкес дербес деректерімді жинауға және өңдеуге келісім беремін» құсбелгісін қосыңыз. Құсбелгісіз жіберу батырмасы белсенді болмауы тиіс. Келісім фактісін серверде сақтаңыз: күні, уақыты, IP, мәтін нұсқасы.
Келісім құсбелгісі алдын ала қойылмауы тиісКелісім құсбелгісінен checked атрибутын алып тастаңыз: пайдаланушы құсбелгіні өзі қоюы тиіс.
Нысанды келісімсіз жіберуге болмайдыҚұсбелгіні міндетті етіңіз (required атрибуты немесе JS-тегі тексеру) және тексеруді серверде қайталаңыз.
Нысанның жанында саясатқа сілтемеӘр нысандағы (pop-up және мобильді нұсқаны қоса алғанда) келісім мәтініне саясат бетіне сілтеме қойыңыз.
Келісім фактісі сақтала маНысандарды өңдеушіні жетілдіріңіз: базаға келісім белгісін, күнін, IP-ді және саясат нұсқасына сілтемені жазыңыз.
Кәмелетке толмағандардың деректеріСаясатқа кәмелетке толмағандардың деректері туралы бөлім қосыңыз: келісімді ата-ана/заңды өкіл береді; нысандарда өтінімді ата-ана толтыратынын көрсетіңіз.

Дайын код

Көшіріп алып, өз сайтыңызға бейімдеңіз.

Нысанға арналған келісім құсбелгісі

<label class="consent">
  <input type="checkbox" name="pd_consent" value="1" required>
  Мен <a href="/privacy" target="_blank">Дербес деректерді өңдеу саясатына</a>
  сәйкес дербес деректерімді жинауға және өңдеуге келісім беремін
</label>

Әр нысанда жіберу батырмасының алдына қойыңыз. required атрибуты құсбелгі қойылмаған нысанды жіберуге мүмкіндік бермейді; тексеруді серверде де қайталаңыз және келісім берілген күнді, уақытты, IP-мекенжайды және келісім мәтінінің нұсқасын сақтаңыз. /privacy мекенжайын өз саясатыңыздың мекенжайымен ауыстырыңыз.

Келісім фактісін серверде сақтау (PHP)

if (empty($_POST['pd_consent'])) {
    http_response_code(422);
    exit('Дербес деректерді өңдеуге келісім қажет');
}
$consent = [
    'given_at' => date('c'),
    'ip' => $_SERVER['REMOTE_ADDR'] ?? null,
    'page' => $_SERVER['HTTP_REFERER'] ?? null,
    'text_version' => 'consent-2026-01', // келісім мәтіні өзгерген сайын ауыстырыңыз
];
// $consent деректерін өтініммен бірге сақтаңыз (мысалы, consent_json бағанында)

Мысал: құсбелгісіз өтінім қабылданбайды, ал келісімнің расталуы өтініммен бірге сақталады. Кестені және жазу тәсілін өз сайтыңызға бейімдеңіз.

Тәжірибеден

Жиі кездесетін қателер

Келісім құсбелгісі әдепкі бойынша қойылып тұр.
Құсбелгі бар, бірақ нысан онсыз да жіберіледі.
Негізгі нысанда келісім бар, ал қалқымалы терезеде немесе мобильді нұсқада жоқ.
Саясатқа сілтеме бос бетке немесе басқа сайттың саясатына апарады.
Келісім берілгені еш жерде сақталмайды.

Негіздеме

Заң не дейді

«Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 21 мамырдағы № 94-V Заңы

7-баптың 1-тармағы; 8-баптың 1, 4-тармақтары

Дербес деректерді жинауға және өңдеуге тек субъектінің келісімімен жол беріледі (9-бапта көзделген жағдайларды қоспағанда). Келісім жазбаша түрде, мемлекеттік немесе мемлекеттік емес сервис арқылы не оның алынғанын растауға мүмкіндік беретін өзге тәсілмен беріледі; онда оператордың атауы мен БСН/ЖСН-і, субъектінің тегі, аты, әкесінің аты, келісімнің қолданылу мерзімі, үшінші тұлғаларға беру, трансшекаралық беру, жалпыға қолжетімді дереккөздерде тарату туралы мәліметтер және жиналатын деректердің тізбесі болуы тиіс. Меншік иесі немесе оператор сұрау бойынша келісімнің алынғанын дәлелдеуге міндетті (25-баптың 2-тармағының 5) тармақшасы). Веб-нысан үшін келісім мәтіні бар белгіленбеген құсбелгі және келісім фактілерінің журналы қажет.

Заң мәтіні adilet.zan.kz сайтында

«Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 21 мамырдағы № 94-V Заңы

25-баптың 2-тармағының 1), 1-1) тармақшалары; 10-1-бап

Меншік иесі немесе оператор өз міндеттері үшін қажетті және жеткілікті дербес деректер тізбесін, сондай-ақ дербес деректерді жинауға, өңдеуге және қорғауға қатысты саясатты айқындайтын құжаттарды (құпиялылық саясатын) бекітуге міндетті. 2026 жылғы 25 тамыздан бастап (№ 326-VIII Заң) жаңа 10-1-бап енгізілді: дербес деректерді өңдеу басталғанға дейін және ол тоқтатылған кезде уәкілетті органды хабардар ету қажет (дербес деректерді өңдейтін тұлғалардың тізілімі). Шағын және орта операторлар (500 мыңға дейін бірегей субъект, 25-1-бап) хабарлама жіберуден босатылған. «Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама туралы» Заңның 10-бабы да пайдаланушыны тіркеу аяқталғанға дейін құпиялылық саясатымен таныстыруды талап етеді.

Заң мәтіні adilet.zan.kz сайтында

FAQ

Сұрақтар мен жауаптар

Сайтты тексеру

Қазақстанда сайтта келісім құсбелгісі міндетті ме?

Заң келісімнің оны алғанын растауға болатын тәсілмен алынуын талап етеді. Келісім фактісі сақталатын, алдын ала белгіленбеген бөлек құсбелгі — веб-нысан үшін бұл талапты орындаудың ең сенімді тәсілі.

Келісімсіз нысан үшін айыппұл қандай?

ҚР ӘҚБтК 79-бабының 1-бөлігі бойынша: шағын бизнес үшін — 259 500 ₸, ірі бизнес үшін — 865 000 ₸.

Таратылымға жазылу үшін келісім керек пе?

Иә, e-mail — дербес деректер. Жарнамалық таратылым үшін өтінімді өңдеуге берілген келісіммен біріктірмей, бөлек келісім алған дұрыс.

Бала үшін келісімді кім береді?

Егер сайт балаларға арналған болса, келісімді ата-анасы немесе заңды өкілі береді. Нысанда оны ата-анасы толтыратынын көрсеткен жөн.

Келісімді қалай сақтау керек?

Өтініммен бірге күні мен уақытын, IP-мекенжайды, бет мекенжайын және келісім мәтінінің нұсқасын жазып отырыңыз. Сұрау бойынша келісімді растау үшін әдетте осы жеткілікті.

Сондай-ақ қараңыз

Байланысты тақырыптар

Материал анықтамалық сипатта және заң кеңесі болып табылмайды. Нормалар adilet.zan.kz бойынша салыстырылған. Барлық тақырып — сайтқа қойылатын талаптар бөлімінде.

Сайттың осы талаптарды орындайтынын тексеріңіз

Тегін тексеру бұзушылықтарды табады, заң нормалары мен айыппұлдарды көрсетеді және қалай түзетуге болатынын айтады.